Nieuwe analyse: skaeve huse besparen fors op maatschappelijke kosten
Passende woonvorm voor kleine groep inwoners levert zowel maatschappelijke als financiële winst op
Skaeve huse, een woonvorm voor mensen met complexe psychiatrische problematiek, verslaving en aanhoudende overlastproblematiek, kunnen de samenleving jaarlijks € 35.000 tot € 65.000 per bewoner besparen. Dat blijkt uit een nieuwe kosten-batenanalyse van Valente, de branchevereniging voor participatie, begeleiding en veilige opvang.
De analyse laat zien dat de jaarlijkse kosten van een plek in een skaeve huse-locatie uitkomen op ongeveer € 25.000 tot € 35.000 per bewoner. Alternatieven zoals maatschappelijke opvang, beschermd wonen, crisiszorg, forensische zorg of een combinatie daarvan kosten naar schatting € 70.000 tot € 90.000 per persoon per jaar.
‘Deze groep mensen is vaak jarenlang bekend bij gemeenten, zorgorganisaties en veiligheidsketenpartners. Zonder passende woonplek blijven problemen zich herhalen: overlast, crisiszorg, huisuitzettingen en politie-inzet. skaeve huse doorbreken die cyclus’, zegt Maarten Hijink, directeur van Valente.
Investering die zich terugverdient
Volgens de analyse voorkomt iedere euro die wordt geïnvesteerd in skaeve huse naar schatting € 2 tot € 3,50 aan maatschappelijke kosten. Naast de directe financiële opbrengsten zijn er belangrijke maatschappelijke effecten die lastig in geld uit te drukken zijn, zoals een hogere kwaliteit van leven voor bewoners, minder overlast voor omwonenden en een betere doorstroming in de zorgketen.
Skaeve huse bestaan uit eenvoudige zelfstandige woningen op een rustige locatie, gecombineerd met begeleiding en sociaal beheer. De woonvorm is bedoeld voor een kleine groep mensen voor wie regulier wonen in een woonwijk niet werkt, maar die ook niet passen in een instelling voor beschermd wonen..
Grote behoefte, beperkt aanbod
Eerder bracht Valente het aantal bestaande en geplaande skaeve huse locaties in kaart. Nederland telt er momenteel ongeveer 25 met in totaal ruimte voor circa 150 bewoners. Volgens een inschatting van Valente die breder gedeeld wordt zouden landelijk ongeveer 1.000 tot 1.500 mensen baat kunnen hebben bij deze woonvorm.
Tegelijkertijd constateren gemeenten een groeiende druk op opvang, zorg en veiligheid. Valente roept gemeenten op om skaeve huse nadrukkelijk mee te nemen in hun woonzorgvisie en aanpak van overlast, dakloosheid en onbegrepen gedrag. De nieuwe analyse moet gemeenten helpen om de maatschappelijke en financiële afweging rond skaeve huse beter te onderbouwen.
Hijink: ‘De vraag is niet of deze mensen er zijn; ze wonen nu ook al ergens, zijn dakloos of dreigen dakloos te raken. De vraag is of we kiezen voor een situatie met voortdurende escalaties en hoge maatschappelijke kosten, of voor een woonvorm die rust, stabiliteit en perspectief biedt.’
Valente heeft een infosheet, handreiking en kosten-/batenanalyse over skaeve huse gepubliceerd. De kosten-batenanalyse is gebaseerd op bestaande businesscases, eerdere maatschappelijke kosten-batenanalyses, praktijkervaringen en toetsing door betrokken aanbieders en deskundigen uit het veld. Deze documenten vind je hier.