Maarten Hijink: ‘Sta op voor veiligheid van vrouwen: niet uit schuld, wel uit verantwoordelijkheid’
Te vaak horen of lezen we dat er wéér een vrouw of meisje is vermoord. Het zijn de zichtbare toppen van een veel grotere ijsberg: momenten waarop geweld tegen vrouwen uitmondt in femicide.
Terecht gaat de aandacht eerst naar het slachtoffer. We willen weten wie ze was, waar ze vandaan kwam, of ze de dader kende en hoe het zover heeft kunnen komen. Dat is goed: hun verhaal moet verteld worden.
Tegelijkertijd wringt het. We zoomen in op het slachtoffer, willen alles van haar weten. Daarna gaat de discussie vaak over straatverlichting, pepperspray of over de rode vlaggen bij huiselijk geweld. Belangrijk, maar de meest wezenlijke vraag blijft vaak liggen: waarom benoemen we niet dat de moordenaar in bijna alle gevallen een man is, en dat fysiek en verbaal geweld tegen vrouwen elke dag voorkomt?
Een deel van de mannelijke lezers schiet dan in de verdediging. “Niet álle mannen!” of: “Een foute grap maakt van mij geen moordenaar.” Dat klopt, maar het leidt ook af. Het benoemen van een feit is geen aanval op álle mannen. We stellen alleen vast: bij vrouwenmoord en geweld tegen vrouwen zijn de daders bijna altijd mannen.
Het gaat dus niet over schuld, maar wel over verantwoordelijkheid. We leven in een samenleving waarin vrouwen van jongs af aan ervaren dat zij minder veilig zijn dan mannen.
Veel mannen zien dat niet. Zij beseffen niet dat hun dochters na het stappen niet alleen naar huis durven fietsen, of dat vrouwen in het donker voortdurend alert zijn. Dat hardlopen door het park niet vanzelfsprekend is. Dat vrouwen in cafés en clubs wekelijks worden nagefloten of betast. Voor mannen vaak onzichtbaar, voor vrouwen dagelijkse realiteit.
Is dat normaal? Nee, dat is niet normaal. Maar het gebeurt wel. Elke dag opnieuw. En door erover te zwijgen of weg te kijken vergroten we de onveiligheid voor vrouwen. We moeten het er dus over hebben, juist als mannen.
Precies dáár ligt de kans voor mannen om het verschil te maken. Want vrouwen en meisjes zouden nooit verantwoordelijkheid moeten dragen voor het geweld dat mannen hen aandoen. Er rust op mannen geen collectieve schuld, maar wel een gezamenlijke verantwoordelijkheid om alles op alles te zetten om onze samenleving veilig te maken.
Dat begint in het klein. In de vriendengroep, op de werkvloer, in de sportkantine. Door seksisme niet weg te lachen. Door grensoverschrijdend gedrag niet te vergoelijken. Door niet te zwijgen als anderen dat wel doen.
Niet uit schuld. Wel uit verantwoordelijkheid.
Zondag 8 maart is het Internationale Vrouwendag. Valente besteedt in dit artikel aandacht aan deze dag.
Meer lezen over de rol van mannen? Jackson Katz, auteur van het boek ‘Every Man’, maakt helder dat geweld geen vrouwenprobleem is en ook geen probleem van ‘een paar verkeerde mannen’. Het is een mannelijk en maatschappelijk vraagstuk, dat juist zichtbaar wordt in intieme relaties en gezinscontexten. Katz spreekt zonder omwegen over mannelijkheid, loyaliteit, leiderschap en de morele plicht om in te grijpen – ook wanneer dat gaat over iemand die je kent, liefhebt of met wie je verwant bent.
Ken je het boek ‘Every Man’ nog niet? Valente verloot 5 exemplaren onder medewerkers van leden. Wil je kans maken op een versie van dit boek? Vul dan hier het deelnameformulier in.