Valente presenteert handreiking voor bouw skaeve huse
Steeds meer gemeenten zoeken naar woonoplossingen voor een kleine groep mensen met complexe problematiek die vaak voor overlast zorgt. Branchevereniging Valente heeft daarom een infosheet gepubliceerd met feitelijke informatie en een praktische handreiking voor gemeenten en zorgaanbieders die skaeve huse willen realiseren om deze groep mensen een passende woonplek te bieden. In een uitzending van Nieuwsuur over mensen met onbegrepen gedrag roept Valente directeur Maarten Hijink politieke partijen op om in lokale coalitieakkoorden duidelijke afspraken te maken, zodat het aantal skaeve huse plekken eindelijk kan groeien.
Skaeve huse zijn eenvoudige, vrijstaande eenpersoonswoningen op een locatie buiten een woonwijk, met begeleiding voor bewoners. ‘Deze mensen zijn er al – vaak op straat of in wijken waar ze niet passen,’ zegt Maarten Hijink, directeur Valente. ‘Als ze niet de juiste woonplek krijgen, gaat het snel slechter met hen – én met de wijken waar ze verblijven.’ Voor de meeste mensen met complexe problematiek is wonen in een wijk goed mogelijk. Maar er is een kleine groep voor wie dat niet werkt. ‘Skaeve huse bieden dan rust voor bewoners én voor de omgeving.’
Het concept komt oorspronkelijk uit Denemarken en is bedoeld voor mensen met een combinatie van ernstige psychiatrische problematiek, verslaving en/of persoonlijkheidsproblematiek die structureel overlast veroorzaken, maar geen acuut veiligheidsrisico vormen.
Landelijk en lokaal aan de slag
Valente schat dat er landelijk 1.000 tot 1.500 plekken nodig zijn voor mensen die het best in dit woonconcept passen. In een recente inventarisatie telde Valente 25 locaties in Nederland volgens het skaeve huse concept, goed voor circa 150 woonplekken. Er zitten nog eens 25 locaties in de pijplijn. Omdat gemeenten vaak pas communiceren wanneer een locatie bijna rond is, zijn deze plannen niet altijd zichtbaar en kunnen het er meer zijn.
Met de infosheet wil Valente gemeenten, woningcorporaties en zorgaanbieders helpen bij het opzetten van een skaeve huse locatie. Het document beschrijft onder meer het concept en de werking van skaeve huse – zoals een doelgroepomschrijving en locatiecriteria. Daarnaast biedt de infosheet een praktische handreiking voor het realiseren van een locatie: van het eerste idee en locatiekeuze tot beheer en monitoring na opening – denk aan begeleiding, sociaal beheer en contact met omwonenden.
Hijink: ‘In juni 2025 werd besloten tot een landelijk programma skaeve huse. De landelijke politiek is intussen doordrongen van het nut en de noodzaak voor skaeve huse. Den Haag moet deze noodzaak ook duidelijk overbrengen aan gemeenten, die uiteindelijk meer locaties moeten realiseren.’
Relatief lage kosten, grote maatschappelijke opbrengst
Skaeve huse zijn relatief goedkoop vergeleken met veel andere zorg- of opvangvoorzieningen. Uit maatschappelijke businesscases blijkt dat elke euro die wordt geïnvesteerd in skaeve huse naar schatting 1,60 tot wel 4 euro aan maatschappelijke kosten bespaart. Omdat bewoners eindelijk op hun plek zitten, is er bijvoorbeeld minder politie-inzet nodig, minder zorggebruik en worden huisuitzettingen voorkomen.
Meer rust voor bewoners én omgeving
Ervaringen uit bestaande projecten laten zien dat bewoners vaak meer stabiliteit ervaren, en overlast voor de omgeving afneemt. Op sommige locaties is de overlast zelfs volledig verdwenen. ‘Skaeve huse zijn een volkshuisvestingsvariant, net als bijvoorbeeld ouderenwoningen. Een woonvorm voor mensen die eindelijk ergens kunnen wonen waar ze passen. Dat helpt bewoners én de samenleving.’
Noot voor de redactie
De handreiking skaevehuse van Valente is bedoeld voor gemeenten, woningcorporaties, zorgaanbieders en andere betrokken partijen die dit woonconcept willen realiseren. Infosheet en handreiking zijn hier te vinden. De uitzending van Nieuwsuur die in het persbericht wordt genoemd, wordt dinsdagavond opgenomen en uitgezonden.
Update: de uitzending van Nieuwsuur is hier terug te kijken: Meer en ernstiger verward gedrag in opvanglocaties
Voor meer informatie of interviewverzoeken: Maarten Hijink, directeur Valente: maarten.hijink@valente.nl en 06 14855465