Herstelvoorzieningen: verhalen van deelnemers
De maatschappelijke ggz is een onmisbare pijler in de beweging van zorg naar gezondheid. Herstelondersteunende begeleiding, inloopvoorzieningen, community building en ervaringsdeskundigheid vormen al jaren de basis van het werk van maatschappelijke ggz-organisaties. Daarmee wordt verergering van problematiek voorkomen, wordt terugval beperkt en wordt gewerkt aan blijvende stabiliteit. Dat is preventie in de praktijk: dichtbij mensen, dicht bij hun netwerk.
In dit artikel over de maatschappelijke ggz vertellen we de verhalen van deelnemers en de rol die de herstelvoorziening speelt in hun leven.
Lees de verhalen van :
Er is sprake van fictieve personages om de privacy te borgen.
Peter
Ik ben opgegroeid in een gezin met twee zussen. Door mijn ouders werd altijd veel nadruk gelegd op zelfstandigheid en verantwoordelijkheid nemen. Al sinds mijn tienerjaren heb ik regelmatig last gehad van sombere gevoelens. Daarnaast ben ik erg gevoelig voor prikkels, iets waar weinig begrip voor was in mijn omgeving.
Jarenlang speelde middelengebruik een grote rol in mijn leven. Ik worstel al ruim 25 jaar met verslavingsproblematiek en heb meerdere keren in een afkickkliniek gezeten. Het nadeel van die opnames is dat je uit je gewone leven wordt gehaald. Je verblijft in een beschermde omgeving, terwijl buiten alles gewoon doorgaat. Na zo’n opname moest ik steeds weer mijn plek thuis vinden en het geleerde toepassen, maar dat bleek lastig vol te houden. Het combineren van dagelijkse verantwoordelijkheden en herstel vraagt om een andere aanpak. Je moet immers blijven functioneren als partner, als collega, als vriend, als familielid. Herstel is iets wat continu aandacht vraagt.
Via kennissen hoorde ik over het aanbod van het herstelcentrum en ben ik daar meer over gaan lezen. De bijeenkomsten lijken op wat ik in de kliniek kreeg, maar het grote verschil is dat ik hier een positieve en ondersteunende groep mensen om me heen heb. Hier komen mensen die gemotiveerd zijn om aan zichzelf te werken. In een kliniek zijn er altijd wel enkelen die niet willen veranderen. Bij het herstelcentrum kiest iedereen er zelf voor om te komen. Bovendien ligt de focus niet alleen op verslaving, maar op thema’s die voor veel mensen herkenbaar zijn. Daardoor is de groep heel divers. Het voelt als twee verschillende werelden: binnen het herstelcentrum is het veilig en open, terwijl de buitenwereld vaak hard en onpersoonlijk aanvoelt.
Ik ben vaak bij het herstelcentrum te vinden en neem deel aan activiteiten. De sfeer is
ontspannen, mensen behandelen elkaar met respect. Er wordt niet geoordeeld en niemand wordt buitengesloten. Het valt me op hoe open iedereen is over moeilijke onderwerpen, zoals schaamte of falen. Dat maakt kwetsbaar, maar het is juist de kracht van deze plek. Hierdoor voel ik me verbonden met de anderen. Mijn verhaal delen en luisteren naar anderen helpt me om nieuwe inzichten te krijgen voor mijn herstel.
Vroeger gaf ik anderen vaak de schuld van mijn problemen. Ik heb geleerd om naar mezelf te kijken en verantwoordelijkheid te nemen. Dat begint al met het praten in de “ik-vorm”. Als ik iets wil veranderen, vraagt dat om eerlijkheid naar mezelf toe. Elke dag leer ik weer iets nieuws wat bijdraagt aan mijn herstel. Na een dag voel ik me sterker en positiever. Ik heb weer contact met mijn familie en vrienden, en het contact is veel beter geworden.
Fatima
Na een moeilijke periode waarin ik mijn baan verloor en mijn relatie stukliep, raakte ik steeds verder in een isolement. Mijn dagen bestonden uit piekeren en het gevoel dat ik nergens meer bij hoorde. De drempel om hulp te zoeken was hoog; ik dacht dat ik eerst een diagnose moest krijgen of in een traject moest stappen, maar dat bleek bij het herstelcentrum niet nodig te zijn. Iedereen mag hier in zijn of haar eigen tempo werken aan herstel, zonder verplichtingen of labels.
De eerste keer dat ik het herstelcentrum binnenliep, viel me meteen de open sfeer op. Ik werd begroet door een ervaringsdeskundige die haar eigen verhaal deelde. Dat gaf me hoop en vertrouwen. Ik besloot aan te sluiten bij een herstelgroep, waar ik in een veilige omgeving mijn ervaringen kon delen of gewoon kon luisteren. Er was herkenning en respect; niemand oordeelde, iedereen wist hoe het voelde om kwetsbaar te zijn.
Langzaam durfde ik meer te vertellen over mijn angst om opnieuw te falen en mijn moeite met sociale contacten. In het herstelcentrum werd ik aangemoedigd om te kijken naar mijn eigen kracht en kleine stappen te zetten. Ik volgde een training ‘Kennismaken met herstel’, waar ik leerde om mijn ervaringen als bron van kracht te gebruiken. Ook deed ik mee aan creatieve workshops, zoals schilderen en fotografie, die me hielpen om weer plezier te ervaren en nieuwe mensen te ontmoeten.
Wat mij het meeste hielp, was het contact met andere deelnemers en de ervaringsdeskundigen. Zij begrepen mij écht, omdat ze zelf ook herstel hebben doorgemaakt. Hun verhalen lieten zien dat herstel geen rechte lijn is, maar een uniek, persoonlijk proces. Soms ging het goed, soms had ik een terugval, maar ik voelde me gesteund om door te blijven gaan.
Na een paar maanden merkte ik dat ik weer meer regie kreeg over mijn leven. Ik durfde weer contact te zoeken met vrienden en familie en vond zelfs de moed om vrijwilligerswerk te gaan doen bij het herstelcentrum. Nu begeleid ik zelf af en toe een creatieve activiteit en hoop ik anderen te inspireren, net zoals ik zelf geïnspireerd ben door de mensen hier.
Herstel is iets wat je zelf doet, maar samen kom je echt verder.
Ard
Ard is een man met een psychosegevoeligheid en ervaring met het horen van stemmen. Via Bilal is hij geïntroduceerd bij het herstelcentrum, waar hij tegelijkertijd met Bilal is gestart. Ard heeft een sterke motivatie om zijn eigen ervaringen in te zetten om anderen te ondersteunen en te begeleiden. Hij heeft al diverse cursussen gevolgd en streeft ernaar om een vergelijkbare rol te vervullen als Ard, door anderen te faciliteren en te begeleiden.
Ard wordt begeleid door de RIBW. In het verleden maakte hij deel uit van een beschermde woongroep (leeftijdsgroep 27-35 jaar). Inmiddels ontvangt hij ambulante begeleiding, waarbij hij wekelijks één tot anderhalf uur ondersteuning krijgt.
- Ard faciliteert een stemmenhoordersgroep en is bezig met het opzetten van een psychosegevoeligheidsgroep.
- Hij is gestart als deelnemer van de WRAP-training en heeft ontdekt dat hij zijn ervaringen kan inzetten om anderen te helpen.
- Ard wil zich verder ontwikkelen door het volgen van een opleiding en het afronden van facilitatorscursussen.
- Hij ging werken op basis van een vrijwilligerscontract.
Sinds januari is Ard actief bij het herstelbureau, aanvankelijk op verschillende locaties. Vanaf oktober werkt hij op 1 plek, namelijk in de herstelwerkplaats. Ard beschrijft zijn ervaringen als zeer positief: “Het voelt als thuiskomen, het voelt als een warm bad.”
Dit is een artikel uit onze serie over de maatschappelijke ggz.
Bekijk ook:
> Ons dossier maatschappelijke ggz
> Toekomstscenario’s beschermd wonen en begeleiding (video)
> Vier maatschappelijke business cases over de maatschappelijke ggz
> Een overzicht van Valente-leden dat werkzaam is binnen de maatschappelijke ggz