Mindy Asamoah over digitale zorg: ‘Niet vanuit de technologie beginnen, maar vanuit de behoefte’
Mindy Asamoah is teammanager Innovatie en Digitale Zorg bij HVO-Querido en kwartiermaker van het sectorbrede project Digitale Zorg in de maatschappelijke ggz bij Valente. In dit interview vertelt zij over haar achtergrond, haar rol als kwartiermaker en haar visie op digitale zorg als middel voor structurele verandering in de sector.
Mindy, kun je iets vertellen over je achtergrond en wat je meeneemt in deze rol?
‘Ik heb het geluk gehad dat ik al vroeg met innovatie bezig ben geweest. Ik ben begonnen bij Spaarne Labs, het innovatielab van het Spaarne Gasthuis ziekenhuis. Daar hielden we ons bezig met vragen als: wat betekent innovatie eigenlijk voor ons? Wat is sociale innovatie, en hoe werk je samen met de wijk? Die periode heeft mijn manier van kijken sterk gevormd.
Wat ik daar vooral heb geleerd, is dat innovatie niet alleen draait om technologische vernieuwing, sociale innovatie is net zo belangrijk. Het gaat niet primair om de tools, maar over verandering van de organisatie en zelfs een beweging binnen de hele sector. Het vraagt een open mindset en co‑creatie. Dat perspectief neem ik nu mee in mijn werk binnen dit project.’
Wat betekent het om kwartiermaker te zijn binnen dit project?
‘Naast mijn rol als teammanager Innovatie en Digitale Zorg bij HVO-Querido kijk ik als kwartiermaker veel breder. Niet alleen: wat betekent digitale zorg voor onze eigen organisatie? Maar vooral: wat betekent dit sectorbreed?
Mijn rol bestaat voor een groot deel uit praten en verbinden. De afgelopen weken heb ik met verschillende leden gesproken over waar zij staan, wat hun ambities zijn en waar ze tegenaan lopen. Vervolgens probeer ik die mensen ook weer aan elkaar te koppelen. Kennis, ervaringen en vragen bij elkaar brengen – dat is in essentie mijn rol. Ook natuurlijk samen met mijn co-kwartiermaker kijken naar wat er allemaal speelt.’
Kun je uitleggen waar het project Digitale Zorg in de maatschappelijke ggz over gaat?
‘Binnen Valente bestond al langer een informele uitwisseling, onder andere via WhatsApp‑groepen waarin best practices werden gedeeld. Vorig jaar ontstond het idee: misschien moeten we dit professionaliseren en er echt een netwerk van maken. Dankzij subsidie hebben we nu de ruimte gekregen om dat ook daadwerkelijk vorm te geven.
Het doel is om een stevig netwerk op te zetten rond digitale zorg. Een netwerk waar zowel organisaties die al ver zijn, als organisaties die net beginnen, iets aan hebben. En waarin we ook gezamenlijk kijken: welke digitale middelen zijn relevant voor eigenlijk alle leden?’
Digitale zorg is een breed begrip. Wat valt er binnen dit project onder?
‘Digitale zorg kent verschillende invalshoeken. Binnen de categorie ‘medewerkers minder last en efficiënt’ gaat het bijvoorbeeld om spraakgestuurd rapporteren en het verminderen van administratielast. Ook horen hierbij slimme toepassingen, zoals slimme incontinentiezorg, die het werk verlichten en processen efficiënter maken.
Binnen de categorie ‘cliëntenregie’ gaat het om hybride ondersteuning via e-healthmodules die cliënten helpen bij herstel, het aanbrengen van structuur en het vergroten van hun zelfregie. Daarnaast horen hierbij VR-brillen, specifiek ingericht voor ontspanning, of een cliëntenwebsite.
Binnen de categorie ‘organisatie en zorgcontinuïteit’ gaat het om digitale oplossingen die bijdragen aan het borgen van toegankelijkheid en kwaliteit van de zorg, zoals bijvoorbeeld Digicontact.
Uiteindelijk gaat het om thema’s als efficiëntie, kwaliteit van zorg en ondersteuning in een samenleving die steeds digitaler wordt, met personeelstekorten en toenemende druk op de zorg.’
Waar loop je in de praktijk het meest tegenaan bij het realiseren van digitale zorg?
‘Ten eerste bij de definitie. Digitale zorg, digitalisering en innovatie worden niet altijd op dezelfde manier geïnterpreteerd; iedereen hanteert daarin nét een andere definitie. Innovatie wordt daarbij vaak als een verzamelbegrip gezien, waar vrijwel alles onder kan vallen.
Daarnaast is adoptie een grote uitdaging. Digitale vaardigheden spelen een rol, maar vooral ook de vraag: hoe geef je een digitaal middel echt een plek in het zorgproces? Te vaak wordt er naar een tool gekeken zonder goed na te denken over hoe die het werk daadwerkelijk verandert.
Digitale zorg vraagt namelijk niet alleen om het invoeren van een middel, maar om het herzien van werkprocessen, samenwerking en verantwoordelijkheden. Het gaat om een andere manier van werken en organiseren, waarin het digitale middel ondersteunend is aan een bredere verandering.’
Welke zorgen hoor je bij professionals?
‘De meest gehoorde zorg is dat digitale zorg ten koste gaat van persoonlijke aandacht. Veel professionals zijn dit vak ingegaan om mensen direct te ondersteunen, en zijn bang dat technologie dat contact vervangt. Ook hoor je zorgen over eenzaamheid bij cliënten: ‘gaan we nu met schermen werken in plaats van met mensen?’
Ik begrijp die zorgen heel goed. Maar voor mij gaat digitale zorg juist over het versterken van het vak, niet over het vervangen ervan.’
Wat blijkt lastiger dan je vooraf dacht?
‘De verschillen tussen organisaties. Sommige zijn gestart omdat het moest, bijvoorbeeld door eisen vanuit financiers. Andere organisaties zijn vanuit intrinsieke motivatie begonnen. Dat maakt dat digitale zorg binnen de ene organisatie stevig is verankerd, en bij de andere bij één persoon ‘erbij’ wordt gedaan.
Ik realiseer me dat ik in een luxepositie zit, met een volledig team. Veel anderen moeten dit thema naast hun reguliere werk oppakken. Dat vraagt begrip en maatwerk.’
Wanneer is dit project voor jou een succes?
‘Voor mij is het een succes als elke organisatie binnen Valente een helder beeld heeft van waar zij naartoe wil met digitale zorg. Niet allemaal op dezelfde manier, maar wel met een duidelijke stip op de horizon.
Ik hoop echt op een systemische verandering in onze sector. Dat digitale zorg geen los project meer is, maar een vanzelfsprekend onderdeel van hoe we werken – altijd in combinatie met menselijke aandacht.’
Meer informatie
Mindy Asamoah is kwartiermaker bij het project ‘Digitale zorg in de maatschappelijke ggz’. Lees hier meer over dit project.
Wil je nog een interview met Mindy lezen? Lees dan het interview op de website van ZonMW: HVO-Querido zet digitale hulpmiddelen in voor vraagstukken uit de maatschappelijke ggz