Spring naar content

Publicatie: Handreiking ‘Veilige zorg, veilig werk’

17 maart 2026

Deze handreiking biedt zorgaanbieders duidelijke en toepasbare handvatten om een veilige zorg-, leef- en werkomgeving te realiseren. De handreiking is in opdracht van ActiZ, de Nederlandse GGZ, Valente en de VGN opgesteld door advocatenkantoor Nysingh en gebaseerd op actuele wet- en regelgeving, jurisprudentie en casuïstiek uit de praktijk.

Toenemende behoefte aan duidelijkheid

Zorgorganisaties ervaren situaties waarin het gedrag van cliënten, (wettelijk) vertegenwoordigers, naasten of derden leidt tot onveiligheid voor zorgverleners of (mede)cliënten. Het uitgangspunt is zorgvuldige, open en tijdige communicatie met cliënten, (wettelijk) vertegenwoordigers en naasten. In gesprek blijven, verwachtingen verduidelijken en gezamenlijk zoeken naar oplossingen vormt de basis voor het creëren én behouden van veiligheid. De handreiking ondersteunt zorgaanbieders bij het maken van afspraken en biedt houvast wanneer aanvullende stappen nodig zijn. De handreiking geeft antwoord op veel gestelde vragen als: wat mag juridisch wel en niet? Hoe leg je afspraken zorgvuldig vast? Welke vervolgstappen zijn proportioneel?

Veilige zorg, veilig leven, veilig werken

De handreiking helpt zorgaanbieders bij beleidsontwikkeling en implementatie in de praktijk. En biedt handvatten voor het creëren van een veilige zorg-, leef- en werkomgeving, zowel binnen gebouwen en op het terrein van de zorgaanbieder, als bij zorg thuis. Denk aan het maken van duidelijke (schriftelijke) afspraken, (huis)regels en een zorgvuldig stappenplan bij ontoelaatbaar gedrag – van gesprek en waarschuwing tot (in uiterste gevallen) beëindiging van de zorgrelatie.  

Heldere afspraken

De handreiking benadrukt hoe belangrijk het is om afspraken vast te leggen in: 

  • de (schriftelijke of mondelinge) zorgovereenkomst en algemene voorwaarden;
  • het zorgplan;
  • de huisregels;
  • de voorwaarden voor de thuissituatie.

Deze documenten vormen samen de juridische basis waarop zorgaanbieders cliënten, (wettelijk) vertegenwoordigers, naasten en derden kunnen aanspreken op hun gedrag over bijvoorbeeld discriminatie, grensoverschrijdend (seksueel) gedrag, roken, hygiëne en het gebruik van camera’s.

Reikwijdte handreiking

De handreiking heeft betrekking op ontoelaatbaar gedrag door cliënten, (wettelijk) vertegenwoordigers, naasten en derden richting zorgverleners. Daarmee wordt gedoeld op elk gedrag dat de rust, het welzijn of de veiligheid van de zorgverleners en/of (mede)cliënten (en/of hun eigendommen) schaadt. Dit gedrag kan bestaan uit verbaal en fysiek geweld, agressie, intimidatie, discriminatie, grensoverschrijdend seksueel gedrag, het veroorzaken van overlast en/of het niet houden aan afspraken of voorwaarden.

Webinar: Toelichting door experts

Op donderdag 28 mei (10:00 – 11:00 uur) geven advocaten Annechien Beijering-Beck en Simone Koelewijn (Nysingh) een toelichting op de handreiking en bespreken zij de belangrijkste aandachtspunten voor de praktijk.

  • Inschrijven: Leden van de betrokken brancheverenigingen kunnen zich hier aanmelden.
  • Terugkijken: Voor wie niet live aanwezig kan zijn, wordt het webinar opgenomen.

Download de handreiking ‘Veilige zorg, veilig werk’ in onze kennisbank.

Contact hierover?

José Weststrate

beleidsadviseur

jose.weststrate@valente.nl

06 45473686

Thema’s

kwaliteit & onderzoek, (arbeids)participatie, landelijke onderzoeksagenda

Meer informatieover José Weststrate

Fleur van Eeden

coördinator basisnetwerk BW&B

fleur.vaneeden@valente.nl

06 29469551

Thema’s

beschermd en begeleid wonen/maatschappelijke ggz

Meer informatieover Fleur van Eeden