Spring naar content

Programma ‘Nu Niet Zwanger’ voor kwetsbare mensen met kinderwens gaat uit van kracht

23 april 2020

Miranda Terlouw is teamleider Gezinnen bij het Centrum voor Dienstverlening in Rotterdam. Het Centrum biedt Maatschappelijke Opvang, Maatschappelijke Dienstverlening, Vrijwilligerswerk en Mantelzorg. En het programma ‘Nu Niet Zwanger’, dat zich richt op een open gesprek met kwetsbare mensen over een eventuele kinderwens.

Miranda Terlouw

‘Dit programma is één van de mooiste projecten die ik heb gedaan’, zegt Terlouw. ‘Deze manier van het verlenen van hulp is zo respectvol. Het gesprek aangaan over seksualiteit en een mogelijke kinderwens is geen appeltje eitje maar een serieuze zaak. Daarmee kom je direct tot de kracht van het programma.’

‘Nu Niet Zwanger’ is een landelijk programma dat wordt ingezet bij verschillende hulporganisaties, waaronder dus Centrum voor Dienstverlening in Rotterdam. ‘Net als op alle andere plekken waar de ‘Nu Niet Zwanger’-aanpak wordt ingezet, gaan wij binnen het Centrum voor Dienstverlening in gesprek over kinderwens met de moeders, en soms ook vaders, die bij ons verblijven’, legt Miranda Terlouw uit. ‘Het programma geeft zulke concrete handvatten om een gesprek aan te gaan over die kinderwens.’

Praatplaten

Zo is er een toolkit met praatplaten. Die platen helpen om een open gesprek over een mogelijke kinderwens te voeren. ‘Want zeg nou zelf, een gesprek over seksualiteit en een kinderwens is geen dagelijkse kost. Je kunt je voorstellen dat hulpverleners het ook best lastig vinden om zo’n privé onderwerp aan te snijden.’ De platen geven handvatten om met respect te werk te gaan en geven tegelijkertijd een ingang om je vraag concreet en direct te stellen, zegt Terlouw.

‘De vraagstelling en de bejegening dat is de kern. Je neemt je cliënt echt serieus. Juist dat breekt het gesprek open. Er is vaak zoveel problematiek waar cliënten mee moeten dealen, dat de vraag over een kinderwens op de achtergrond verdwijnt. Maar als er weer een kindje is, maakt dat het allemaal niet makkelijker. Heel begrijpelijk ook. Het is onze taak om goed in contact te komen met onze cliënten.’ En nee, voegt ze eraan toe, je stoomt niet in een keer door naar anticonceptie en dan is het klaar. Samen verken je waar je de regie kunt geven. ‘Iemand beslist zelf of ze zwanger wordt of niet. Het is zo respectvol naar de cliënten om daar oog voor te hebben.’

Goede structuur is nodig

Miranda vertelt dat er goede structuur is opgebouwd. Zo is er contact met de projectleider ‘Nu Niet Zwanger’ van de GGD Rotterdam met wie ze veel zaken afstemt. Dat is niet alleen in Rotterdam zo geregeld; in alle regio’s of steden waar het programma draait, staat een goede structuur. Vanuit het landelijk team bij GGD GHOR Nederland is er vooraf en tijdens de uitrol voldoende ondersteuning en dat geeft een sterke basis, zegt Terlouw.

Praatplaten

Ze vertelt: ‘Bijna alle ambulante teams hebben een aandachtsfunctionaris ‘Nu Niet Zwanger’ en al onze teamleden kunnen deze inzetten. Hij of zij leert ons hoe zo’n gesprek in z’n werk gaat. De rode koffer met de praatplaten wordt uitgebreid besproken.’ Deze praatplaten worden veel en met plezier gebruikt; ze zijn visueel, zijn heel inzichtelijk en je kunt ze vastpakken. In die koffer zitten ook voorbehoedsmiddelen, want hoe ziet een vrouwencondoom of een spiraaltje er nu uit? ‘En vergeet de pot met condooms voor de mannen niet. Zij mogen er ook over nadenken! Al deze dingen maken het gesprek wat luchtiger. Je ziet bij wijze van spreken dat het licht aangaat bij de cliënt. Al deze dingen samen maakt het een juiste mix om seksualiteit en kinderwens bespreekbaar te maken.’

Behoud de energie

‘We zijn anders naar een kinderwens gaan kijken. ‘Nu Niet Zwanger’ is de methodiek van de directe vraag. Dat is echt nieuw. Het draait om respectvol omgaan met elkaar en niet bij de pakken neer gaan zitten. Vanaf het verwijsbriefje bij de huisarts neem je cliënten mee en begeleid je ze. Niet altijd eenvoudig hoor, als cliënten niet komen opdagen. Hun waan van de dag is complex. Een prettige bijkomstigheid is dat de anticonceptie zo nodig wordt gefinancierd door de gemeente.’ Mocht dat een drempel zijn voor de client, dan wordt deze weggenomen door het programma.

‘Mijn beste tip rondom dit programma is de energie doorgeven. Ga als hulpverlener naar intervisiebijeenkomsten. Intervisie geeft energie. Maak daar ook tijd voor. Je praat met anderen van andere organisaties en ziet hoe zij met soms lastige situaties omgaan. Wat is er nodig en waar loop je tegenaan? Die bundeling van krachten is goud en het houdt het kaarsje brandend.’

Meer over ‘Nu Niet Zwanger’

Een bewuste keuze maken of je nu al wel, of nu nog niet zwanger wil worden, geeft letterlijk regie op de loop van je leven. Het programma ‘Nu Niet Zwanger’ ondersteunt kwetsbare mensen (m/v) een bewuste keuze te maken over het moment van hun kinderwens, zodat zij niet onbedoeld zwanger raken. Dit is mogelijk wanneer professionals hier actief begeleiding op aanbieden, beginnend bij een eerlijk gesprek over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. Door vanuit de dagelijkse leefwereld van de cliënt te verkennen welke vragen, emoties, ideeën en drempels er daar bij hen over bestaan. Lees meer op NuNietZwanger.nl.