Column Maarten Hijink: ‘In een actieplan kun je niet wonen’
Dakloosheid is geen probleem dat je oplost met alleen opvang of tijdelijke projecten. In deze column betoogt Maarten Hijink dat Nederland de ambitie van nul dakloze mensen pas serieus neemt als wonen, bestaanszekerheid en preventie het vertrekpunt worden van beleid.
‘De Tweede en Eerste Kamer vragen opnieuw om extra maatregelen tegen dakloosheid. De Eerste Kamer wil dakloosheid zelfs uitbannen. Dat is een ambitie die alle steun verdient. Maar wie dakloosheid echt wil beëindigen, kan niet blijven steken in nieuwe actieplannen, pilots en goede bedoelingen. Dan moet het kabinet doen wat al jaren bekend is: zorgen dat mensen een betaalbare woning kunnen krijgen voordat zij op straat belanden.. Dat is hard nodig, Het doel van nul dakloosheid in 2030 raakt steeds verder uit beeld. Sterker nog: terwijl dat jaartal dichterbij komt, groeit het aantal mensen zonder thuis..
De vraag is niet of de ambitie hoog genoeg is. De vraag is of we bereid zijn de consequenties ervan te accepteren. Wie nul dakloosheid serieus neemt, moet dakloosheid niet langer behandelen als een zorgprobleem aan het einde van de keten, maar als een woon- en bestaanszekerheidsprobleem dat veel eerder begint.
Vanuit Valente steunen we ieder voorstel dat dakloosheid daadwerkelijk terugdringt. Maar papier is geduldig en in een actieplan kun je niet wonen. Zolang maatregelen vooral gaan over overlegstructuren, tijdelijke programma’s en opvangcapaciteit, blijven we achter de feiten aanlopen. Dakloosheid voorkom je door te voorkomen dat mensen hun huis kwijtraken.
Daarom moet de inzet veel nadrukkelijker verschuiven van crisisopvang naar preventie. Dakloosheid ontstaat niet omdat er te weinig projecten zijn, maar omdat te veel mensen geen betaalbare woning, stabiel inkomen of passende ondersteuning hebben. Daarom zou alle energie gericht moeten zijn op betaalbaar bouwen, het versterken van de bestaanszekerheid en het fatsoenlijk huisvesten van arbeidsmigranten.
Wonen Eerst is misschien wel het belangrijkste uitgangspunt van het Nationaal Actieplan Dakloosheid. Het is geen project of tijdelijke actie, maar een fundamenteel andere manier van werken. Een woning is geen beloning aan het einde van een zorgtraject, maar het begin van herstel en bestaanszekerheid. Dat uitgangspunt moet bij alle gemeenten, woningcorporaties en zorgaanbieders tussen de oren zitten.
2030 komt snel dichterbij. Dat mag geen reden zijn om de ambitie af te zwakken. Dakloosheid uitbannen kan nog steeds, maar alleen als Wonen Eerst overal de norm wordt, preventie voorrang krijgt boven reparatie en elk beleidsterrein verantwoordelijkheid neemt voor het voorkomen van dakloosheid.’
Bekijk en luister ook de Valente podcast & cliëntreis: hoe raak je dakloos? En hoe krijg je weer een huis?